หนังสือเล่มนี้ชวนมองวัดในฐานะ “เอกสารทางสถาปัตยกรรม” ที่บันทึกพระราชประสงค์ ความทรงจา และการเปลี่ยนผ่านของสังคมสยาม
เนื้อหาเรียบเรียงและสังเคราะห์จากวิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร มหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร เรื่อง การศึกษาสถาปัตยกรรมวัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร ของผู้เขียนเอง ซึ่งศึกษาประวัติการสร้าง ผังบริเวณ รูปแบบอาคาร องค์ประกอบศิลปกรรม และความหมายของสัญลักษณ์อย่างเป็นระบบ หนังสือฉบับนี้ปรับภาษาและลาดับการนาเสนอใหม่ให้เป็นหนังสือนาชมเชิงวิชาการ
วิธีอ่านที่เสนอมีสามระดับ ระดับแรกคือ “มองเห็น” รูปทรง ผัง วัสดุ และรายละเอียด ระดับที่สองคือ “เชื่อมโยง” อาคารกับประวัติบุคคลและช่วงเวลา และระดับที่สามคือ “ตีความ” ว่าเหตุใดองค์ประกอบเหล่านั้นจึงปรากฏร่วมกัน การชมจึงมิใช่การไล่ชื่ออาคาร แต่เป็นการอ่านระบบความสัมพันธ์ระหว่างผู้สร้าง ผู้รับการอุทิศ พิธีกรรม และภาษาแห่งสถาปัตยกรรม
ภาพประกอบทั้งหมดคัดจากวิทยานิพนธ์ต้นฉบับ ใช้เพื่อการศึกษาและการสังเคราะห์เนื้อหา บางภาพเป็นหลักฐานสภาพอาคาร ณ เวลาที่ทำวิจัย จึงควรใช้ร่วมกับการสังเกตสภาพปัจจุบันเมื่อเข้าเยี่ยมชมจริง